سیر تکاملی جنین، سه ماه اول

طول مدت بارداری چهل هفته درنظر گرفته می شود. مبنای محاسبه طبق قرارداد بین المللی اولین روز آخرین پریود است؛ چون این روز در تمام بارداری ها معین است ولی درعوض نمی توان گفت که لقاح و تشکیل جنین دقیقاٌ چه زمانی اتفاق افتاده است.

لذا وقتی صحبت از هفته شش بارداری (به عنوان مثال) می شود؛ سن واقعی جنین دو هفته کمتر بوده و چهار هفته می باشد.

 

سیر تکاملی جنین، سه ماه اول

سیر تکاملی جنین، سه ماه اول

سه ماهه اول بارداری (تریمستر اول)

هفته اول ودوم:

دراین دو هفته آخرین پریود خانم اتفاق افتاده و اگر برنامه ریزی قبلی درمورد باردار شدن وجود داشته باشد، خانم علاوه برمصرف فولیک اسید، ازمصرف داروهای مضر اجتناب کرده و تغذیه مناسبی را تدارک می بیند.

 

هفته سوم:

دراین زمان که معادل هفته اول جنینی است، ازتعداد زیادی اسپرم که وارد جدار خارجی تخمک شده اند، فقط یک اسپرم عبور نموده و در این لحظه با توجه به نوع ژنتیک همراه با اسپرم واردشده، جنسیت دختر یا پسر بودن جنین معین می گردد. اگر از خانمی دو تخمک آزاد شده باشد و هر کدام جداگانه بارور شوند، دو جنین تشکیل می شود (دوقلوی دوتخمکی)؛ این دوقلوها غیرهمسان بوده، ممکن است همجنس و یا غیرهمجنس باشند. اگر یک تخمک بارور شده باشد، ولی در مراحل بعدی تکامل دوتکه شود، دوقلوی همسان با یک جنسیت ایجاد می گردد. سایرخصوصیات این دوقلوها مثل رنگ مو و چشم و گروه خونی همانند خواهد بود. سه تا چهار روز بعد از لقاح اسپرم و تخمک و ایجاد جنین در لوله رحمی، جنین به محیط رحمی می رسد. دراین مرحله جنین بلاستوسیت نام دارد. درزمان نفوذ بلاستوسیت به دیواره رحم ممکن است لکه خونی توسط خانم دیده شود؛ ولی اکثرا ورود جنین به جدار رحم حادثه ای بی سروصدا بوده و در اغلب موارد خانم ها متوجه این واقعه مهم نخواهند شد.

 

هفته چهارم:

در این هفته جنین وارد شده به جدار رحم به دو قسمت تقسیم می شود: یک تکه جفت را می سازد و یک قسمت اجزاء جنینی را در پایان این هفته خانم ها منتظر پریود بعدی خود هستند. علایم خانمی که باردار شده با خانمی که منتظر پریود خود می باشد تفاوتی ندارد. همان احساس خستگی، سوزش و حساسیت پستان ها و تغییرات خلقی در هر دو قابل رویت است. حتی اگر خانمی دوقلوب اردار شده باشد، شدت بروز این علایم متفاوت نخواهد بود.

 

هفته پنجم:

در این هفته جنین سه لایه می شود. لایه خارجی(اکتودرم) سیستم مغزی-نخاعی، پوست و مو را می سازد. لایه میانی(مزودرم) قلب و سیستم گرش خون، استخوانها، عضلات،کلیه و حالبها را خواهد ساخت. دراین مرحله اولین ارگانی که شروع به فعالیت می کند قلب و گردش خون است. دراصل سیستم گردش خون اولین سیستمی است که در بدن جنین شروع به کار می کند. لایه داخلی جنین(آندودرم) روده، کبد، پانکراس و مثانه را می سازد.

مطالعه بیشتر  سیر تکاملی جنین، سه ماه دوم

در این هفته خانم از عقب افتادن پریود خود مطلع شده و با انجام تست بارداری به باردار بودن خود پی می برد. به علت تغییرات هورمونی پستان ها متورم شده و حساس گردیده و غدد شیری آن افزایش می یابد. ممکن است احساس گرسنگی شدید و یا تهوع صبحگاهی شروع شود. رحم درحال رشد به مثانه فشار می آورد و باعث تکرر ادرار می شود. شدت بروز این علایم در خانم های باردار مختلف، متفاوت بوده و در یک خانم در بارداریهای متوالی نیز متفاوت خواهد بود. در خانمهای باردار چندقلو ممکن است اشتها بسیاربیشتر باشد، به طوری که یک و نیم برابر بارداری تک قلو کالری مصرف کنند. خستگی و بی حالی نیز ممکن است واضح ترباشد.

 

هفته ششم:

در این هفته قلب جنین شروع به طپش می کند و جنین را “امبریو” می نامند که طولی حدود 1.2 میلی متر دارد. در این هفته رشد جنین بسیار سریع است. بندناف تشکیل گردیده و سوراخ های چشم و گوش و دهان ایجاد می شود. همچنین، قلب شروع به پمپاژخون کرده و جوانه های دست و پا تشکیل می گردد. این هفته، هفته اعجاب انگیزی محسوب می شود. در مادر تهوع و استفراغ بخصوص صبحگاهی شروع می شود؛ اما ممکن است این حالات در بقیه ساعات شبانه روز هم اتفاق بیفتد. با رعایت رژیم های غذایی خاص و مصرف داروهایی می توان این حالات راکمتر نمود. توجه شود با توجه به رشد اندام های جنینی، مادر باید ازمصرف داروهای مضر، الکل ،کافئین فراوان و کارهای خاصی مثل رنگ کردن و یا فر کردن مو و مانیکور ناخن ها اجتناب بورزد.

درخانمهایی که بارداری چندقلویی دارند، ممکن است تهوع و استفراغ شدیدتر باشد و لذا برای حفظ آب بدن لازم است مایعات بیشتری مصرف شود.

از این زمان به بعد خانم باردار ممکن است یکی از علایم زیر را ببیند که می تواند منجربه سقط بشود و نیازمند بررسی فوری است: خونریزی، درد مکرر انقباضی در شکم، دفع یک تکه نسج خاکستری یا قهوه ای و یا لخته خون. توجه شود هر درد انقباضی یا لکه خونی که دیده شود، علامت سقط قریب الوقوع نمی باشد. بسیاری از خانم ها درطی بارداری خونریزی داشته اند ولی در عاقبت فرزندی سالم بدینا آورده اند.همچنین،دربارداری دوقلویی ممکن است یک قل سقط شود وقل دیگربه رشد خود ادامه بدهد.

 

هفته هفتم:

در این هفته طول جنین درحد یک دانه برنج وحدود 8.3 میلی متر می شود. رشد دست و پاها ادامه دارد ولی هنوز انگشتان ایجاد نشده اند. مغز جنین ایجاد شده، عدسی چشمها، پره های بینی، روده ها، پانکراس و برونشهای ریوی تشکیل می شوند. تا این هفته خانم باردار ممکن است چند کیلوگرم وزن کم یا زیاد کرده باشد؛ هردو حالت طبیعی محسوب می شود. در خانم های باردار چندقلو ممکن است وزن گیری سریعتر باشد، سایز شکم بزرگتر شود و خارش روی سطح آن واضحتر بگردد. همچنین، احساس سنگینی درلگن و واژن وجود دارد. تمایل بیشتر به آشامیدن آب، ایجاد وریدهای واریسی و افزایش میزان خستگی درخانم باردار قابل انتظار است. برای کاهش تهوع واستفراغ، معده خانم باردار نه باید بسیارپرباشد و نه بسیار خالی. استفاده از زنجفیل طبیعی به صورت چای یا کپسول بسیارکمک کننده است. لیموبه صورت لیموناد و یا به صورت قطرات لیموی تازه نیز مفید می باشد.

مطالعه بیشتر  سیر تکاملی جنین، سه ماه سوم

 

هفته هشتم:

دراین هفته معمولا سونوگرافی انجام شده که طی آن فعالیت قلب جنین معین می شود. بازو و آرنج و انگشتان دست ایجاد شده و پاها هم تقریبا کامل گشته اند. گوش ها، چشم ها و نوک بینی ایجاد شده اند. روده ها به بندناف متصل شده و دندان ها زیر لثه ها تشکیل می گردند. در بارداری دوقلویی هم، همین مراحل رشد رخ می دهد. دو دانه برنج به عنوان توصیف طول جنین ها در این مرحله مناسب است. سایز رحم مادر درحد یک پرتقال است. ممکن است مادر بزرگتر شدن دورکمر خود را احساس بکند. درخانم هایی که قبلا بارداری راتجربه کرده اند، بدنبال شل شدن قبلی لیگامان ها ممکن است این افزایش سایز زودتر احساس شود. همچنین، به علت افزایش هورمون های مترشحه از جفت، مشکلات پوستی مثل دختر تازه بالغ شده شامل پوست چرب و جوش در صورت راتجربه می کنند؛ که این مسائل بعد از اتمام سه ماهه اول بارداری یا زایمان رفع می گردند. متورم شدن و حساس گردیدن پستان های خانم نیز قابل پیش بینی است.

 

هفته نهم:

در این هفته استخوان ها و غضروف های بدن جنین کامل شده، ساختمان چشم تکمیل گردیده و زبان شروع به رشد می کند. حرکات روده ای نیز آغاز می گردند. اما، انگشتان هنوز به حالت پره ای هستند. تکامل در بارداری دوقلو هم به همین صورت است. هرجنین دراین هفته یک گرم وزن دارد. دراین هفته خانم باردار دومین پریود خود را عقب انداخته، پستان ها متورم تر و بسیار حساس تر گردیده اند. استفاده از کرست های محکم محافظت کننده این مشکل را کمتر می کند. دور کمر پهن تر شده و تپش قلب و مشکل درهضم غذا واضحتر شده اند.

 

هفته دهم:

در این هفته جنین درون رحم شناکردن را آغاز می کند؛ که البته به علت کوچکی جنین توسط مادر قابل احساس نخواهد بود. اغلب مفاصل جنین شامل آرنج، مچ دست، زانوان، شانه، مچ پاها و انگشتان تشکیل شده اند. حالات تهوع و استفراغ و خستگی مادر دراین هفته بهتر می گردد. از آنجا که حجم خون مادر 40 تا 50 درصد افزایش یافته است، خانم باردار وریدهای سیاهرنگ را روی سینه ها، شکم و ساق پاهای خود می بیند. افزایش وزن خانمهای باردار، به یک صورت روی نمی دهد. وزن قبل از بارداری خانم روی میزان افزایش وزن وی در بارداری موثر است. خانمهایی که قبل از بارداری زیر وزن نرمال بوده اند، 13.5 تا 18 کیلوگرم ، درخانمهای با وزن طبیعی قبل از بارداری، 11 تا 15 کیلوگرم و در خانم های با وزن بالاتر از حد نرمال قبل از بارداری، 8 تا 11 کیلوگرم افزایش وزن طی بارداری را می توان انتظار داشت. این میزانها درخانم باردار دوقلو به ترتیب به شرح زیر است: 18 تا 22.5 کیلوگرم/ 16 تا 20.5 کیلوگرم / 11 تا 16 کیلوگرم .باید توجه کرد تفاوت وزن گیری خانم باردار از این معیارها به معنی وجود مشکل نیست؛ اگر تغذیه خانم باردار متنوع و با حجم کافی باشد؛ بیشتر یا کمتر بودن میزان وزن گیری مادر خطری محسوب نمی شود.

مطالعه بیشتر  سیر تکاملی جنین، سه ماه دوم

در یک بارداری تک قلو، افزایش وزن مادر به این بخشها اختصاص می یابد: 3.4کیلوگرم خود جنین، 900گرم افزایش وزن رحم، 650گرم وزن جفت،900گرم افزایش وزن پستان ها، 3.6کیلوگرم مربوط به افزایش حجم خون و مایعات بدن و 3 کیلوگرم حدودا برای افزایش چربی ذخیره شده در بدن مادر.

 

هفته یازدهم:

با آغاز این هفته جنین صاحب اکثر اعضای حیاتی خود شده است. در این دوره رشد سریع رخ داده و اندازه بدن جنین از یک 25 میلی متر به 50 میلی متر در پایان این هفته می رسد. اندازه سر جنین یک دوم اندازه قدی وی است. پلکها به هم چسبیده اند و عنبیه شروع به تشکیل می کنند. در این هفته یا هفته آینده گردش خون بین جنین و رحم برقرار شده و جفت شروع به تغذیه کامل جنین می کند. سایز رحم به حد یک گریپ فروت کوچک رسیده، اشتهای مادر بهتر شده ولی ممکن است هنوز از برخی بوها حالت تهوع بیابد. خانم باردار چندقلو ممکن است هنوز تهوع داشته باشد و یا ولع بیشتری برای غذاخوردن داشته باشد. تست های روتین بارداری باید تا این زمان چک شده باشند.

 

هفته دوازدهم:

در این هفته تقریباً تمام اعضاء بدن جنین فرم گرفته و بعد از این تا زمان زایمان فقط اعضاء بزرگتر می شوند. پره بین انگشتان ازبین رفته و مو و ناخن ایجاد شده و دستگاه تناسلی شکل مربوط به جنسیت جنین را می یابد. مایع آمنیون ایجاد شده و ادرار کردن جنین آغاز می شود. حرکات انقباضی در روده ها و عضلات شروع شده وهضم غذا در روده شروع می گردد. در حدود این هفته رحم به بالا رانده می شود و فشار روی مثانه کمتر می گردد. تهوع و خستگی مادر کمتر شده، اما به علت افزایش حجم خون ممکن است مادر دچار سردرد شود. البته باید توجه کرد سردردهای مکرر و طول کشنده باید مورد بررسی قرار گیرند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟
نظری بدهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.